Αιωρούμενα σωματίδια: ένας ‘αόρατος’ κίνδυνος για την υγεία μας.

Με τον όρο ‘αιωρούμενα σωματίδια’ (particulate matter) αναφερόμαστε σε οποιαδήποτε ουσία εκτός του νερού, η οποία βρίσκεται σε υγρή ή στερεή μορφή στην ατμόσφαιρα. Είναι σχεδόν αδύνατον να διακριθούν με γυμνό μάτι, καθώς το μέγεθος τους βρίσκεται στην κλίμακα των μικρομέτρων (μm), αρχίζοντας από διάμετρο ίση με 0.0001 μm μέχρι 100 μm (συγκριτικά αναφέρεται πως η διάμετρος μιας τρίχας είναι ~ 100 μm). Συνήθως, τα αιωρούμενα σωματίδια χωρίζονται σε δύο κύριες κατηγορίες: αυτά που έχουν διάμετρο <2.5 μm και αυτά με διάμετρο >10 μm χωρίς όμως να διαφέρουν καθόλου στο τρόπο που αυτά συμπεριφέρονται στην ατμόσφαιρα.

Πηγές αιωρούμενων σωματιδίων
Οι εκπομπές αιωρούμενων σωματιδίων παγκοσμίως προέρχονται από φυσικές πηγές και από ανθρωπογενής δραστηριότητες.

  • Φυσικές πηγές: Το μεγαλύτερο ποσοστό αιωρούμενων σωματιδίων προέρχεται από φυσικές πηγές όπως υπολείμματα εδάφους ή πετρωμάτων, πυρκαγιές δασών, αλάτι της θάλασσας, εκρήξεις ηφαιστείων και σωματίδια τα οποία δημιουργούνται από αλληλεπιδράσεις μεταξύ αερίων φυσικής προέλευσης.
  • Ανθρωπογενής πηγές: Αιωρούμενα σωματίδια όμως προέρχονται και από ανθρώπινες δραστηριότητες όπως η βιομηχανία, οι καύσεις, οι γεωργικές δραστηριότητες και από επανεώρηση κατά τη διάρκεια κίνησης μηχανοκίνητων οχημάτων σε ασφαλτοστρωμένους ή μη δρόμους. Αν και μικρό το ποσοστό των αιρούμενων σωματιδίων που προέρχονται από ανθρώπινες δραστηριότητες, λόγω της χημικής τους σύστασης, είναι πολύ πιο τοξικά από τα φυσικής προέλευσης αιωρούμενα σωματιδια.

Στην Κύπρο, οι σημαντικότερες ποσότητες αιωρούμενων σωματιδίων διαμέτρου <10 μm, προέρχονται κυρίως από το αλάτι της θάλασσας, επανεώρηση σκόνης που βρίσκεται στο έδαφος και στους δρόμους, τις καύσεις από βιομηχανικές μονάδες, τα μέσα μεταφοράς, καθώς και και την καύση σκυβάλων. Αξίζει να σημειωθεί πως σημαντικές συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων μεταφέρονται στην ατμόσφαιρα της Κύπρου και κατά τη διάρκεια καταιγίδων σκόνης που προέρχονται κυρίως από την έρημο της Σαχάρας. Οι καταιγίδες αυτές, είναι ένα συχνό φαινόμενο που παρατηρείται στην Κύπρο μεταξύ των μηνών Μαρτίου-Σεμπτεμβρίου με την μεγαλύτερη συχνότητα να εμφανίζεται συνήθως κατά την καλοκαιρινή περίοδο.

Επιπτώσεις αιωρούμενων σωματιδίων στην υγεία μας
Τα αιωρούμενα σωματίδια που βρίσκονται στην ατμόσφαιρα μπορούν εύκολα να εισέλθουν στον οργανισμό μας μέσω της αναπνευστικής μας οδού. Σύμφωνα με τη διάμετρο τους, τα αιωρούμενα σωματίδια έχουν διαφορετική συμπεριφορά κατά μήκος του αναπνευστικού μας συστήματος. Κατά τη διαδικασία της αναπνοής, τα σωματίδια διαμέτρου 10-30 μm παγιδεύονται στη ρινική και στοματική κοιλότητα, τα σωματίδια διαμέτρου 2-10 μm παγιδεύονται στην περιοχή της τραχείας και των βρόγχων, και τέλος, σωματίδια διαμέτρου <2 μm έχουν την δυνατότητα να εισχωρούν μέχρι την περιοχή των κυψελίδων του πνεύμονα από την οποία μπορούν εύκολα να διαχυθούν στις πνευμονικές φλέβες και από εκεί σε όλο το κυκλοφορικό μας σύστημα επιφέροντας σοβαρές βλάβες στην υγεία μας.
Μελέτες που έχουν γίνει σε παγκόσμια κλίμακα, αλλά και στην Κύπρο, υποδεικνύουν ότι έκθεση σε αυξημένες συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων έχει συνδεθεί με την αύξηση αναπνευστικών προβλημάτων όπως το άσθμα και καρδιολογικών περιστατικών όπως καρδιακή ανακοπή ή και ακόμα του πρόωρου θανάτου. Ιδιαίτερη προσοχή συνίσταται στις πιο ευαίσθητες υποομάδες του πληθυσμού που είναι τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι. Σημαντική αύξηση στις προσαγωγές σε νοσοκομεία λόγω αναπνευστικών και καρδιολογικών προβλημάτων παρουσιάζεται κατά τη διάρκεια καταιγίδων σκόνης σε διάφορες περιοχές παγκοσμίως, αλλά και στην Κύπρο. Παιδιά και ηλικιωμένοι οι οποίοι πάσχουν από άσθμα ή άλλες χρόνιες παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος και καρδιολογικά προβληματα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στην έκθεση σε υψηλές συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων και πρέπει να προστατεύονται. Άτομα τα οποία εκτίθενται σε αυξημένες συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων στο χώρο εργασίας τους διατρέχουν επίσης κίνδυνο επιβάρυνσης της υγείας τους.

Σημαντικές Συμβουλές

  • Κατά τη διάρκεια φαινομένων (σκόνη από την Σαχάρα) αυξημένης συγκέντρωσης αιωρούμενων σωματιδίων στην ατμόσφαιρα προτιμήστε να κλείσετε τα παράθυρα του σπιτιού σας και να παραμείνετε σε κλειστούς χώρους.Ειδικά άτομα των ευάλωτων ομάδων (παιδιά και ηλικιωμένοι) θα πρέπει να συμβουλεύονται να αποφεύγουν να κυκλοφορούν σε ανοιχτούς χώρους. Σε περίπτωση που αυτό δεν είναι εφικτό, η λήψη μέτρων προσωπικής προστασίας είναι απαραίτητη.
  • Άτομα τα οποία έρχονται σε επαφή με αυξημένα επίπεδα αιωρούμενων σωματιδίων στο χώρο εργασίας τους συμβουλεύονται να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα προσωπικής προστασίας και σε περίπτωση που αισθάνονται επιβάρυνση της υγείας τους να επικοινωνούν αμέσως με τον προσωπικό τους ιατρό.
  • Σε περίπτωση που θα πρέπει να βρίσκεστε σε ανοιχτούς χώρους, ενημερωθείται για την ποιότητα του αέρα και τα επίπεδα αιωρούμενων σωματιδίων από την επίσημη ιστοσελίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας εδώ.

 

Leave a Reply

Latest Posts

  • An introduction to Matcha Green Tea
    An introduction to Matcha Green Tea
    Matcha is a premium, stone-ground powdered green tea used in the traditional Chinese and Japanese tea ceremony. Few weeks before harvest, matcha plants are grown under shade. This process forces the plant to produce higher levels of caffeine and amino acids...

Address

Georgiou Ouasigkton 18
Mesa Geitonia
Lemesos - 4002

Login Form

website security